فهيم الدوله ( مصطفى قلى هدايت ) كفيل وزارت خارجه به تلگراف خانه رفته ، مواد آشكار و مخفى را از منشور الملك گرفته براى رئيس الوزراء آوردند . بيچاره گيلك مرد ، بقول دهاتيها « تا روباه شده بود بچنين راه آبى گير نكرده بود » كه « نه راه پس داشته باشد و نه راه پيش » از يكطرف ، به خوبى ميداند كه حاميان خارجى او چقدر از تجديد روابط بين دولتين ايران و روس بدشان ميآيد ، و كسى كه در اين راه حتى يك قدم هم بردارد الى الابد منفور آنها است ، و به هيچ خدمت و معذرتى اين گناه را بر او نخواهند بخشيد . از طرف ديگر مواد ارسالى هم چيزهائى است كه سراسر بر نفع ايران است ، و در اين كشور كمتر كسى پيدا مىشود كه آنها را بتواند رد كند . بدتر از همه ، اين مشاور الممالك خوش‌جنس اين بار يكنفر محصل هم براى دريافت جواب فرستاده ، و اين محصل سمج در آستارا نشسته « منفك نشود الاباداى كل دين » « 1 » و اگر احيانا در استخراج هم غلطى پيدا شود فورا تصحيح كرده ، تحويل خواهد داد . چه بن‌بست خطرناكى ! ! فرداى اين روز ، خود بشخصه بتلگراف خانه رفت و با منشور الملك مذاكره‌اى به عمل آورد ، كه شايد بتواند راه تعلل و مماطله‌اى پيدا كند آن هم به جائى نرسيد و منشور الملك به او فهماند كه بين رد و قبول هركدام را اختيار كند بايد جواب قطعى بدهد . زيرا بالشويكها از اين مماطله‌ها حقا عصبانى هستند . پس چه بايد كرد كه اين بار كه در هرحال بايد كشيد ، لامحاله قدرى سبكتر شود ؟ باز بايد بمجلس مشاورهء عالى متوسل شد و شريكى در جرم بدست آورد ، و تخفيفى در عذاب تحصيل نمود . بنابراين ، مطلب بشاه عرض شد و جلسه مشاورهء عالى از سران قوم تشكيل گرديد ، و در جزئيات مواد وارد رسيدگى شدند . اعضاى اين مجلس حقا مواد سرى را كه ناگزير انگليسها را بتشويش ميانداخت ، رد كرده و مفهوم آنها را در ساير مواد گنجانده 26 مادهء افشاء تنظيم كردند و تسليم نمودند . روز 16 و 17 جدى فهيم الدوله و نصر الملك كه اولى كفيل وزارت خارجه و دومى وزير مشاور كابينهء سپهدار بودند ، از شغل خود استعفاء نمودند . رئيس الوزرا هم استعفاى آنها را پذيرفت . در اينكه استعفاى اين دو برادر تماس مستقيم با قرارداد داشته است من هيچ ترديدى به خود راه نميدهم و تنها احتمالى كه برله آقايان ميتوانم بدهم اين است كه شايد آنها را براى مجلس مشاورهء عالى خبر نكرده‌اند ، و اين موضوع به آنها برخورده و اين استعفاى بىدليل آن هم در چنين موقع باريك از اين راه بوده است . تشركاشى اما سفارت انگليس كه آنچه سعى كرده و در جوش نخوردن ميانهء دولتين ايران و روس مجاهدهء بىنتيجه نموده بود ، همين‌كه ديد مجلس شوراى عالى مشغول رسيدگى در مواد است چون خوب ميدانست كه موارد ارسالى چيزى نيست كه اين مجلس بتواند آن را رد كند ، دست به نغمهء

--> ( 1 ) - اقتباس از يكى از رقعه‌هاى مرحوم ميرزا ابو القاسم قائم مقام .